Stanowi ona pierwotną i zwartą biocenozę leśną, a przed stawia bogaty florystycznie las, gdzie gatunkami panującymi są przeważnie buk i jodła z domieszką jaworu, brzosiu i miejscach wilgotnych jesionu. Udział jodły może być różny. W tym wypadku jest ona niemal, że jedynym gatunkiem piętra górnego w lesie tworząc zbiorowisko żyznego lasu jodłowego. Dominujący udział jodły wyróżnia ten drzewostan od typowej buczyny karpackiej, gdzie współpracuje ona z bukiem. Gatunek ten optymalnie rozwija się głównie na północnych stokach, w cienistych jarach potoków, miejscach zalegania chłodnego powietrza na stokach ponad dnem dolin, a także chłodnych wilgotnych stokach objętych inwersją temperatury. Zajmuje siedliska lasu górskiego z glebami brunatnymi. W warstwie krzewów spotyka się głównie podrosty jodłowe, mniej innych gatunków, a także bez koralowy i czarny, wiciokrzew oraz najwięcej leszczyny.

Obiekt, który obecnie zajmują siostry, ma swoje początki w roku 1929, kiedy został wmurowany kamień węgielny pod budowę przyszłego pensjonatu-letniska. Autorem projektu budynku był inż.F.Nadziakiewicz z Rymanowa. Budynek został ukończony w roku 1931, jako pensjonat uzdrowiskowy na styl szwajcarski i miał służyć jako dom wypoczynkowy dla sióstr, te jednak szybko, bo już w roku ukończenia budowy (1931) wprowadziły się tu na stałe - dokładnie: w sierpniu.

PRZYSTANEK NR 11.
PRZYPOTOKOWE ZBIOROWISKA ZIOŁOROŚLI

[...] Bieszczadzkie potoki płynące korytarzami wydrążonymi w skałach, wypłukują i niosą cząstki aluwialne na coraz szersze doliny, a tam wyścielają rozlewiska naniesionym drobnym materiałem.

Wzdłuż potokowych rozlewisk na aluwialnych madach oprócz przeważnie spotykanych zarośli olszynowych, rozwinęły się zbiorowiska wysokich bylin o dużych liściach i grubych łodygach, porastające zalewowe żyzne miejsca wzdłuż brzegów potoków. Określane są one ogólnie mianem ziołorośli. Idąc drogą leśną nad potokiem zobaczymy: tojady, mięty, podbiał pospolity, starca Fuscha, rutewkę orlikolistną, trybułę leśną, podagrycznika pospolitego, szczyra trwałego, gwiazdnicę gajową, szałwię lepką, knieć błotną czy świerząbka gajowego. Nad pięknym potokiem w bujnych zaroślach, niezwykle bogata jest entomofauna ziemnowodna. Występują tu liczne chrząszcze, głównie z rodziny biegaczowatych, kózek, bogatkowatych, stonek czy ryjkowców. ryjkowców tej ostatniej rodziny, rzuca się w oczy największy w Polsce, czarny w żółte plamy - RYJKOWIEC ROZPUCZ, żyjący w "łopuszynach" na lepiężniku. Bytuje tu także kilka gatunków ślimaków, płazów oraz ptaków z awiofauny trzymającej się potoków.[...]

Schodzimy teraz asfaltową drogą, aż do widocznego na wprost wiaduktu kolejowego. Z prawej ciekawe osuwisko. Przed wiaduktem odchodzi w lewo ścieżka przez potok, prowadząca w kierunku widocznej stąd drwnianej kładki oraz na nasyp kolejowy. Znajduje się tu przystanek Komańcza-Letnisko. Warto na chwilę wejść, gdyż z nasypu jest ładny widok na tę część Komańczy.

Przechodzimy po wiaduktem i docieramy do szosy głównej. Tu niestety kończy się dobre oznakowanie ścieżki, a w zasadzie chwilowo kończy się w ogóle (stan na maj/czerwiec 2005). Tabliczki zostały najprawdopodobniej zniszczone przez wandali, mamy jdnak nadzieję, że Gmina wkrótce je uzupełni, gdyż aby kontunuować dalej przejście ścieżki trzeba znać dobrze Komańczę i wiedzieć gdzie znajdują się kolejne ciekawe miejsca. Tym, którzy Komańczy na tyle nie znają proponujemy w miarę możliwości pytać miejscowych o właściwą trasę.

Wychodząc spod wiaduktu, przechodzimy szosę i idziemy prosto - kładką pokonujemy płynącą tu Osławicę. Schodzimy z kładki na drogę bitą. Należy teraz iść prosto. Po lewej pole, po prawej jedno zabudowanie + obiekty gospodarskie. Po ok. 100m dochodzimy do skrzyżowania. Należy tu skręcić w prawo pod kątem 90 stopni (brak oznakowania). Dróżka na wprost prowadzi do zabudowań prywatnych oraz niewielkiej -widocznej stąd- kapliczki, druga natomiast, idąca lekko w prawo kieruje się w stronę lasu i innych zabudowań.

Po 5min. marszu docieramy do kolejnego przystanku, znajdującego się z lewej strony drogi, na tzw. młaczkach (podmokły teren).

PRZYSTANEK NR 12.
MIEJSCE KATASTROFY LOTNICZEJ Z OKRESU II WOJNY ŚWIATOWEJ

[...] Wyzwolenie terenów w okolicy Komańczy spod okupacji hitlerowskiej przypadło na II połowę września i początek października 1944 roku. Działania wojenne prowadziła na tym terenie I Armia Gwardii generała Andreja GRECZKI, wspierana przez 5 i 10 Korpus Lotnictwa Myśliwskiego z 8 Armii Lotniczej. Rozpoczęta już 9 września operacja zakładała szybkie opanowanie przełęczy Radoszyckiej i Łupkowskiej, oraz wyjście na rubież: Jabłoń - Snina - Ulic na Słowacji w ciągu 9-10 dni. W chwili przechodzenia frontu, Komańcza znalazła się na linii przemarszu niemiecko-węgierskich sił, z rozbitych pododdziałów 1 i 8 Dywizji Pancernej, wycofujących się w celu przygotowania obrony wzdłuż górskiego łańcucha w ramach tzw. "Festung Karpaten" (Twierdza Karpaty). Kolumny, wojsk niemieckich nękane były częstymi nalotami przez eskadry 8 Armii Lotniczej. Dla obrony przed nalotami, na grzbiecie Wierch nad stacją kolejową, umieszczono przejściowo jedno ze stanowisk lekkiej artylerii przeciwlotniczej. Z dwóch sowieckich samolotów szturmowych lł-2, trafionych we wrześniu 1944 nad Komańczą, jeden rozbił się o zbocze Wierchu a drugi tutaj na tzw. Francji. W tym miejscu po zderzeniu i wbiciu się w ziemię, kadłub samolotu stanął w płomieniach. Dopiero po ciężkich walkach przeprowadzonych 20-21 września przez 226 dywizję piechoty, zdobyto Komańczę 24 września 1944 r., kierując uderzenie na południe. Po wyzwoleniu wsi Rosjanie wyciągnęli spalony samolot w celu wymontowania i odzyskania niektórych części.[...]

Zostawiamy przystanek 12 i kierujemy się prosto, pomiędzy zabudowania. Na prawo ładny widok na nasyp kolejowy i górujące nad nim zbocze, podparte sporej wielkości ścianą z kamienia, stanowiącą zabezpieczenie przed osuwaniem się ziemi na tory. Dróżka polna zamienia się w asfaltową. Zanim dojdziemy do widocznego po chwili mostu nad Osławicą, szukamy dróżki w lewo (brak oznakowania) i udajemy się nia w kierunku pobliskiego lasu. Tu skrącamy w prawo i drogą leśną na granicy lasu idziemy dalej, już zgodnie z oznakowaniem.

Po 20-30 minutach marszu docieramy do miejsca, gdzie hitlerowcy rostrzelali grupę 26 Cyganów w roku 1943. Jest to kolejny PRZYSTANEK trasy. Nastepnie wychodzimy z lasu na drogę Komańcza - Prełuki i schodzimy nią w dół w kierunku rzeki. Przechodzimy most i idąc prosto dicieramy po 300m do kościoła rzymskokatolickiego - po prawej stronie drogi.

PRZYSTANEK NR 15.
KOŚCIÓŁ I PARAFIA OBRZĄDKU ŁACIŃSKIEGO W KOMAŃCZY

[...]Od chwili przyłączenia Rusi Halickiej do Korony przez Króla Kazimierza Wielkiego tereny dzisiejszej Komańczy i okolic wchodziły w skład parafii w Bukowsku. Dopiero z inicjatywy właściciela tutejszych dóbr - hrabiego Stanisława Potockiego z Rymanowa oraz przy przychylności przemyskich władz diecezjalnych, przystąpiono do budowy drewnianego kościoła. Powstałą świątynię poświęcono w październiku 1927r. pod wezwaniem ŚWIĘTEGO JÓZEFA. W listopadzie erygowano nową parafię obrządku rzymsko-katolickiego z siedzibą w Komańczy. W czasie lotniczego ataku, podczas wyzwalania Komańczy we wrześniu 1944 r., spłonął kościół wraz z plebanią. Po wojnie w latach 1949 - 50 staraniem księdza Stanisława Porębskiego, wybudowano obok zgliszczy obecny kościół również pod wezwaniem Św. Józefa. W 1953 r. Mszę Świętą odprawił tu wytrawny turysta - ks. dr Karol Wojtyła. Komaniecki Kościół w latach 1963-1987 służył także miejscowym grekokatolikom, (po odebraniu im cerkwi). Dziś parafia rzymsko-katolicka, przynależna do dekanatu w Rzepedzi, obejmuje także miejscowości Dołżyca, Radoszyce, Prełuki i Duszatyn. Ma około 660 wiernych i trzy domy modlitwy w Komańczy, Radoszycach i Dołżycy.[...]

Komaniecki kościół stanowi 15-ty i zarazem ostatni przystanek ścieżki dydaktycznej. Wychodzimy na szosę, po prawej stacja PKP Komańcza. Turyści zmotoryzowani, którzy pozostawili samochód pod cerkwią greckokatolicką powinni skręcić na szosę w lewo. Następnie iść nią aż do skrzyżowania, mijając po lewej pomnik poległych w latach 1939-1947, tuż obok niego posterunek policji, następnie kawiarenkę "Eden" oraz nowo budowany motel - restauracj w miejscu dawnej "knajpy" "Pod kominkiem". Na skrzyżowaniu skręcamy w prawo, pod most kolejowy. Za mostem po prawej mijamy ośrodek zdrowia, stojący przed nim obelisk pamięci funkcjonariuszy MO poległych w latach 1944-1946 oraz Urząd Gminy. Po lewej widoczny budynek kuźni z lat 60-tych, obecnie nieczynny. Przed kuźnią, odbija w lewo asfaltowa, wąska droga. Jest to tzw. dawny trakt - kiedyś tędy biegła główna droga przez Komańczę. My idziemy nadal główną szosą, lekko po górę. Po 5 minutach docieramy na parking przed znana już cerkwią greckokatolicką.

P. Szechyński

[...] - wykorzystano opisy przystanków autorstwa Urzędu Gminy oraz Nadleśnictwa Komańcza.