Szukaj


Cerkiew greckokatolicka w Wisłoku Wlk. (ob. kościół)

Image
Cerkiew w Wisłoku Wielkim (fot. P. Szechyński)
Cerkiew greckokatolicka  Wisłoku Wielkim położona jest na niewielkim wzgórzu, nieopodal szosy Jaśliska – Komańcza w środkowej części wsi, zwanej dawniej Wisłokiem Dolnym.

Cerkiew jest drewniana, szalowana pionowymi deskami, orientowana – prezbiterium skierowane na wschód. Na osi cerkwi znajduje się murowana dzwonnica – brama.  Cerkiew powstała w latach 1850-1854, świadczą o tym napisy na belce pomiędzy babińcem a nawą. Konsekracja świątyni odbyła się w roku 1854.

Konstrukcja budowli jest zrębowa, składa się z trzech części: babiniec, nawa i prezbiterium, przy czym babiniec nie jest wyodrębniony tylko połączony z nawą, co z zewnątrz sugeruje o dwudzielności cerkwi. Konstrukcję taką nazywamy pozornie dwudzielną. Należy do typu północno-wschodniego cerkwi łemkowskiej w wariancie wieżowym, zachowane cerkwie tego typu znajdują się obecnie jeszcze w Szczawnem i Radoszycach.

Image
Obecny ołtarz, w tle wrota carskie (fot. W. Gosztyła)
Obiekt posiada dwie zakrystie (od południa i północy), obecnie jedna użytkowana jest jako składzik, natomiast od strony zachodniej przedsionek z ulokowaną na górze wieżą o konstrukcji słupowej. Dach wielopołaciowy o wspólnej kalenicy, zdwojony okap dachowy. Na kalenicy dachowej znajdują się czworoboczne wieżyczki z baniastymi hełmami i ślepymi latarniami (pseudolatarnie). W 1902 roku dach gontowy zastąpiono blachą a dzwony z wieży przeniesiono do dzwonnicy. W dzwonnicy znajdują się obecnie trzy dzwony o imionach: św. Stefan, św. Włodzimierz i Krzysztof oraz Matki Bożej.

Ściany i stropy cerkwi ozdobione są polichromiami z XIXw. Polichromia w nawie i babińcu była przemalowana podczas konserwacji w latach osiemdziesiątych ubiegłego stulecia.

Image
Ikona Matki Bożej, w środku widoczny ślad po kuli (fot. W. Gosztyła)
W cerkwi znajduje się kompletny ikonostas z połowy XIXw. Cechą charakterystyczną ikonostasu jest brak ikon w strefie prazdników – jest to efekt zamierzony. Ponadto w świątyni znajduje się dwa komplety ikon namiestnych, pierwszy powstał równocześnie z cerkwią a w 1902 roku ikony zostały przeniesione do prezbiterium i zastąpione nowymi.

W przedsionku cerkwi znajduje się żelazna figurka Matki Boskiej pochodząca z cmentarza w Wisłoku Górnym (Wisłok Górny i Dolny to obecnie Wisłok Wielki). W wieży i na strychu cerkwi mini-muzeum sztuki cerkiewnej, założone z inicjatywy ks. Pichura. Na część z nich składają się odnalezione w roku 1998 przez ks. Pichura oraz Nieformalną Grupę Kamieniarzy „Magurycz” (która prowadziła prace konserwatorskie w pobliżu) dokumenty, głównie z XIX wieku, ukryte pod podłogą strychu.

Od roku 1948 cerkiew pełni funkcję kościoła rzymskokatolickiego pw. św. Onufrego. Początkowo był to kościół filialny parafii w Komańczy a od 1989 roku jest to kościół parafialny – w skład parafii wchodzą kościoły w Czystogarbie i Moszczańcu.

Kontakt z parafią:

Parafia p.w. św. Onufrego Pustelnika
Wisłok Wielki 66
38-543 Komańcza
tel: 013 466 30 59

Bibliografia: 
Cerkwie drewniane Karpat, Polska i Słowacja - M.A. Michniewscy; M. Duda
Bieszczady - przewodnik dla prawdziwego turysty - OW Rewasz 
informacje własne
 
Image
Ikonostas (fot. W. Gosztyła)
Ikona św. Onufrego (fot. W. Gosztyła)
Image
Ikona św. Mikołaja (fot. W. Gosztyła)
Cerkiew wraz z dzwonnicą (fot. W. Gosztyła)
 
 
 
Materiały prezentowane na stronach serwisu (teksty, zdjęcia) chronione są prawem autorskim. Wykorzystanie wymaga zgody redakcji.
 © OKiWM 2006 www.komancza.info
 współpraca: Twoje Bieszczady
hosting i wdrożenie CMS webfabryka.pl © 2006