Szukaj


Gmina Komańcza

Historia Gminy

komańcza
Widok na Komańczę (foto: P. Szechyński)
Na terenie Bieszczadów, pierwszy człowiek pojawił się prawdopodobnie na krótko przed erą neolityczną. Wyraźne ślady jego bytowania w rejonie Bieszczadów pochodzą z 4200-1700 I.p.n.e.

W tym czasie przez Bramę Morawską oraz inne dogodne górskie przejścia w łuku karpackim zaczynzały napływać do Polski ludy z krain naddunajskich i z południa kontynentu. W epoce brązu, to jest ok. 1300-400 I.p.n.e. pojawiła się ludność wywodząca się z tzw. kultury łużyckiej. Pomiędzy I a II w. naszej ery przez Bieszczady i Pogórze Bieszczadzki biegł jeden z rzymskich szlaków handlowych. Przez następne 1000 lat najprawdopodobniej nie była tu prowadzona działalność człowieka. Na początku VI wieku pojawili się tutaj Słowianie. We wczesnym średniowieczu ziemie te wchodziły w skład państwa Białych Chorwatów, wywodzących się z gór Kaukazu, które ostatecznie nie przetrwano. Przed rokiem 991 Bieszczdy należały najprawdopodobniej do państwa Piastów następnie zajęte zostały przez Wielkiego Księcia Kijowskiego Włodzimierza, potemna krótko wróciły do Polski za czasów Panowania Bolesława Chrobrego. Od X do XIV w. były to ziemie sporne do, których włączyli się również Węgrzy za sprawą króla Gejzy II, który w 1150 rokuzajął tereny ziemi sanockiej.

Spory Trwały od roku 1340 do 1349, kiedy to Kazimierz Wielki, pzryłączył Ruś Czerwoną do Polski. Od tej pory nastąpił rozwój osadnictwa. Najpierw na prawie polskim i niemieckim, a w wieku XV-XVI na prawie wołoskim. Na terenie Gminy Komańcza osadnictwo ukształtowało się w XVI w,kiedy to powstały między innymi takie wsie jak: Szczawne, Mików, Prełuki, Duszatyn, Smolnik, Wola Michowa. Wieś Komańcza założona została w dobrach królewskich na prawie wołoskim w 1512 roku,na podstawie przywileju lokacyjnego wydanego Iwankowi, Krajnikowi ze Szczawnego, przez starostęsanockiego Mikołaja Kamienieckiego. Lustracja królewszczyzny z 1565 roku stwierdza w Komańczy 21 rodzin obrabiających 11 i 3/4 łana ziemi. Ponadto obrabiany był tu jeden łan kniazia i jeden popowski. Po najeździe w 1657 r. wojsk siedmiogrodzkich Jerzego rakoczego, który ograbił te tereny, w komańczy żyło tylko kilka rodzin obrabiających tylko dwa łany. W 1686 r. ponownej grabieży dokonaliwęgierscy tołchaje, rabując wszystko co się dało.

huba
Huba na stokach Chryszczatej (foto: P. Szechyński)
Potomkowie kniazia Komańczy otrzymali tytuł szlachecki z herbem Leliwa i przyjęli od nazwy miejscowości nazwisko Kumanieccy. W XVIII w. wznieśli drewniany dwór, który uległ zniszczeniu po 1945 roku. Ożywienie gospodarcze nastapiło w latach 1872-1874 w związku z budową lini kolejowej z Przemyśla przez Chyrów, Zagórz do Budapesztu przez Przełęcz Łupkowską umożliwiając połączenie z kolejami węgierskimi na Zakarpaciu. Okres I i II wojny światowej zniszczył powoli rozwijającą się gospodarkę na terenie obecnej Gminy Komańcza. Ostatecznie resztę dokonano w 1947 roku akcją "Wisła" niszcząc całkowicie wsie i masowo wysiedlając mieszkańców narodowości łemkowskiej i ukraińskiej.

Geografia Gminy

Gmina Komańcza liczy ponad 45,5 tys. ha i jest jedną z największych w Polsce pod względem powierzchni. Liczy 5,3 tys. mieszkańców i posiada 14 sołectw i 1 Radę Osiedlową. 74,5 % powierzchni Gminy zajmują lasy.

olchowaty
Kaskada na Olchowatym (foto: P. Szechyński)
Klimat Gminy jest typowy dla całych Bieszczadów. Średnia temoeratura roczna wacha się w granicach 4-5oC. Natomist średnia temperatura lata wynosi 14-15oC, zimą -7oC. Liczba dni z pokrywa śnieżną 105-115. Pokrywa śnieżna pojawia się pod koniec listopada i zalega do połowy kwietnia.

Gmina Komańcza leży na pograniczu Beskidu Niskiego i Bieszczadów. Granice Gminy wyznaczają: od południa granica państwa ze Słowacją, od wschodu z gminą Cisna, od północnego-wschodu z gminami Baligród i Zagórz, od północy z gminami Bukowsko i Rymanów,od zachodu z gminą Dukla. Teren Gminy podobnie, jak całe Bieszczady, stanowi część Karpat Zewnętrznych, które są zbudowane z tzw. fliszu karpackiego, czyli skał osadowych powstałych na dnie zbiornika morskiego, który zalewał te tereny przez około 100 mln lat. Teren Bieszczadów obejmuje płaszczowina dukielska i śląska. Granica między nimi przebiega od przełęczy Beskid przez Wołosate, Ustrzyki Górne, Wetlinę, Cisnę i Jabłonki. Pasmo graniczne i Wysoki Dział wchodzą w skład płaszczowiny dukielskiej. Świat roślinny i zwierzęcy terenu gminy Komańcza jest charakterystyczny dla Karpat Wschodnich, czyli Bieszczadów.

Niezwykle bogaty jest świat zwierząt. Wśród dzikich leśnych ostępów żyją: niedźwiedzie, wilki, lisy, bobry, żubry, rysie, żbiki i wydry, sarny, jelenie i dziki. Z mniejszych ssaków: borsuki, tchórze, kuny, łasice i wiewiórki. Spotkać można czarnego bociana, orlika krzykliwego, czaplę, dzikie kaczki i gęsi, ale przedewszystkim orła przedniego i puchacza.

Image
Urząd Gminy i ośrodek zdrowia (fot. W. Gosztyła)
Na terenie gminy Komańcza znajdują się dwa parki krajobrazowe:

Ciśniańsko-Wetliński Park Krajobrazowy - 51 146 ha

Jaśliski Park Krajobrazowy - 20 985 ha

Dwa rezerwaty przyrody:

Zwiezło (najliczniej odwiedzany rezerwat w bieszczadach) - 2,20 ha

Przełom Osławy pod Duszatynem - 322,45 ha

Pozostałe obiekty przyrodnicze podlegające ochronie prawnej to:

rezerwat leśny "Bukowica" - 292,92 ha

pomniki przyrody:

Cis - kompleks leśny "Szachty" - Moszczaniec

Jesion wyniosły "Konfederat" - Radoszyce

Kaskada wodna na potoku Dołżyczka w Komańczy.

Adres Gminy

Urząd Gminy w Komańczy

Komańcza 166, 38-543 Komańcza

powiat sanocki, województwo podkarpackie

tel/fax. (013) 467 70 35

źródło: Biuletyn Informacji Publicznej
 
Polecamy:  Noclegi Bieszczady
 
Materiały prezentowane na stronach serwisu (teksty, zdjęcia) chronione są prawem autorskim. Wykorzystanie wymaga zgody redakcji.
 © OKiWM 2006 www.komancza.info
 współpraca: Twoje Bieszczady
 
W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies - można je wyłączyć w ustawieniach przeglądarki internetowej.